De geschiedenis van de tandenborstel lees je hier

De geschiedenis van het fenomeen tandenborstel gaat ver terug in het verleden, namelijk tot de Oudheid. Blijkbaar vindt de mens het hebben van schone en frisse tanden al millennialang belangrijk. En dat is terecht, want van een vieze adem, gaatjes en andere mond- en tandproblemen wordt niemand blij. Maar waar komt onze moderne tandenborstel, die cruciaal is voor een goede mondhygiëne, eigenlijk historisch gezien vandaan?

Het begon bij de oude Egyptenaren met ’tandenstokers’ en tandpasta

De Egyptenaren maakten hun tanden niet schoon met een borstel, maar gebruikten daar houten stokjes voor, die ze nat maakten. De stokjes hadden wel iets weg van wat wij tegenwoordig tandenstokers noemen. Ook smeerden de inwoners van het oude Egypte een soort poeder op hun tanden, met als hoofdingrediënten eierschalen, gemalen puin en kleine stukjes van koeienhoeven. Bijzonder is dat de Egyptenaren zelfs al een premodern type tandpasta gebruikten, dat bestond uit een mengsel van zout, mint, peper en gedroogde bloemen. Deze tandpastaformule is, zo stellen historici, tot in de twintigste eeuw gebruikt als een van de meest effectieve soorten tandpasta. Een minpunt was wel het bloedende tandvlees dat door deze Egyptische tandpasta veroorzaakt werd.

Chinese keizer Hongzhi vond in 1498 de moderne tandenborstel uit

De moderne tandenborstel zoals wij die tegenwoordig kennen, gaat terug op een Chinese uitvinding die ruim 500 jaar geleden is gedaan. Aanvankelijk gebruikten de Chinezen, net als bijvoorbeeld de Romeinen, een soort kauwstokjes om hun gebit schoon te houden. In 1498 – kort voor het einde van de Middeleeuwen – vond Hongzhi, de keizer van China, een borstel uit die beschouwd wordt als de voorloper van de hedendaagse tandenborstel. Van het (elektrische) comfort dat wij ervaren bij het gebruik van tandenborstels, was in het toenmalige China geen sprake. De Chinese borstels waren namelijk gemaakt van dikke varkensharen, die bevestigd werden aan een stukje bamboe of aan een dierenbot.

Doorbraak van tandenborstels in Europa

Na de Middeleeuwen werden ook in Europa, om precies te zijn in Frankrijk, de eerste tandenborstels geïntroduceerd. Deze nieuwe generatie tandenborstels was niet gemaakt van varkenshaar, bamboe en/of botjes, maar van veren en paardenhaar. Binnen een relatief korte periode van enkele decennia, rond 1550-1560, was deze nieuwere tandenborstelvariant inmiddels in heel Frankrijk populair geworden. Althans, onder de elite die zich deze luxe veroorloven kon. Het gewone volk ofwel het plebs kon zich een tandenborstel vrijwel nooit niet permitteren.

Massaproductie van tandenborstel komt op gang

Het was de Engelse ondernemer William Addis die in de jaren 1770, toen hij in de gevangenis zat, een tandenborstel ontwierp die gemaakt was van varkensharen en botten. De haartjes werden hierbij verlijmd en in geboorde gaatjes gestopt, zodat ze goed vast bleven zitten. Later zou Addis, omdat zijn tandenborstel populair was, directeur worden van een eigen tandenborstelfabriek. Hierna kwam, vanaf 1780, de massaproductie van tandenborstels op gang. Omdat dit een keerpunt was in de geschiedenis van de tandenborstel, het product werd namelijk een massaproduct, wordt de Engelsman Addis ook wel beschouwd als de uitvinder van de moderne tandenborstel. Zijn tandenborstel zorgde er namelijk voor dat de borstels voor een brede groep mensen betaalbaar werden en massaal beschikbaar kwamen.

Tandenborstels met nylonharen

Een ander keerpunt in de moderne tijd was de introductie van nylonharen gemaakte tandenborstel. Deze innovatie, die doorgevoerd was door het Amerikaanse bedrijf Dupont, vond plaats in februari 1938. Deze tandenborstel van nylon sloeg goed aan bij het grote publiek.

En toen kon er ook elektrisch tandengepoetst worden

De tot op heden laatste grote verandering die tandenborstels doorgemaakt hebben, is het ontstaan van de elektrische tandenborstel. Dit gebeurde in 1939, toen dit deze borstelvariant in de Verenigde Staten voor het eerst beschikbaar kwam. De eerste modellen waren gericht op mensen met motorische handicaps, om hen te helpen tóch hun tanden te kunnen poetsen. Een echt succes werd de elektrische tandenborstel pas vrij recent. In 1987 kwam het eerste tandenborstelmodel op de Europese markt en begon de verkoop te draaien.